Świątynia kotów, morze stali i betonu oraz selekcja nihonshu: nasz przedostatni dzień w Tokio
Tysiące białych kotów z uniesioną łapką, ustawionych rzędami na półkach pod gołym niebem. Jesienne wagashi z kasztanem i winogronem. Widok z 45. piętra na miasto bez końca, za który nie zapłaciliśmy ani jena. I piwnica bez szyldu, w której przez kilka godzin ktoś cierpliwie poprawiał wszystko, co wydawało nam się, że wiemy o sake.
Czwarty dzień w Tokio był przedostatnim przed wyjazdem kamperem i – paradoksalnie – najmniej tokijskim ze wszystkich. Zabrał nas na spokojne przedmieścia, których nie mieliśmy w planie.
Śniadanie: konbini zamiast restauracji
Tego ranka odpuściliśmy sobie szukanie lokalu z tradycyjnym śniadaniem i poszliśmy do najbliższego konbini, czyli całodobowego sklepu, w którym dostaniesz niemal wszystko. Przy hotelu stał Lawson.
Kupiliśmy kilka klasycznych onigiri, kanapkę z rybą i krokieta ziemniaczanego, popiliśmy zieloną herbatą i po kwadransie byliśmy gotowi do wyjścia. Szybko, tanio i – co nas nadal zaskakuje – naprawdę smacznie. Japońskie konbini to osobny rozdział tej podróży i chyba jedyne sklepy całodobowe na świecie, do których chodzi się z przyjemnością.
Czekaliśmy niecierpliwie na przewodnika, który miał nam pokazać zachodnie Tokio, a wieczór zakończyć degustacją w tradycyjnej izakayi. O sake wiedzieliśmy wtedy niewiele. Szczerze mówiąc: nic. Tym bardziej kusiła nas możliwość poznania jego rodzajów, historii i sposobów podawania pod okiem kogoś, kto się na tym zna.

Setagaya: tramwajem do świątyni kotów
Już sam dojazd okazał się atrakcją. Wsiedliśmy w tramwaj linii Setagaya i pojechaliśmy przez spokojniejszą, podmiejską część Tokio. Za oknem wieżowce ustąpiły miejsca niskiej zabudowie, małym domkom jednorodzinnym i wąskim przejazdom przez tory. Szyny wciśnięte między budynki, domy stykające się niemal z płotami, kwiaty w donicach przed wejściami. Scenografia jak z anime o okruchach życia – i nagle zrozumieliśmy, że te kadry nie są stylizacją. Tak po prostu wygląda tutejsza codzienność.

Takoyaki, którego sami byśmy nie znaleźli
W Setagayi przewodnik zaprowadził nas do niepozornego sklepiku, obok którego sami przeszlibyśmy bez zastanowienia. Pyszne, gorące kulki takoyaki z kawałkiem ośmiornicy w środku zjedliśmy w klimatycznym, starym wagonie tramwajowym ustawionym przy ulicy.
Dalej szliśmy już pieszo, małomiasteczkowym krajobrazem pełnym niewielkich stoisk, wypucowanych witryn i wielkich donic z kwiatami. Szczególnie zapadły nam w pamięć kompozycje ze skrzypów – roślin, które u nas rosną na nieużytkach, a tutaj trafiają do starannie zaplanowanej aranżacji przed domem.

Gōtoku-ji: tysiąc kotów i cisza
Gōtoku-ji okazała się miejscem spokojnym i zaskakująco mało obleganym. Kompleks tworzy kilka budowli: pagoda, dwa ośmiokątne budynki – rzadkość przy dominującym tu planie kwadratu – oraz przyległy cmentarz. Od wejścia prowadzi cicha aleja z miejscem na kadzidła i głównym ołtarzem.
Jednak wzrok i tak przyciąga coś innego. Kotek z uniesioną łapką jest tu wszędzie.
W centrum kompleksu stoją niezliczone rzędy białych porcelanowych figurek, ustawione piętrowo na półkach, od maleńkich po całkiem spore. Ludzie kupują i stawiają je je jako podziękowanie za spełnione życzenie, więc ta kolekcja rośnie sama. Stoi się przed nią w zupełnej ciszy i nie bardzo wiadomo, czy to urocze, czy lekko niesamowite. Chyba jedno i drugie.
Legenda głosi, że pod drzewem przed świątynią schronił się feudalny pan Ii Naotaka, którego przywołał gestem łapki kot. Chwilę później w drzewo uderzył piorun. Ocalony władca uczynił Gōtoku-ji świątynią rodową swojego klanu, a symbol pomocnego kota rozszedł się po całej Japonii jako maneki-neko – figurka przynosząca szczęście i pieniądze, stojąca dziś przy kasie w połowie sklepów w kraju. Co ciekawe, koty z Gōtoku-ji nie trzymają monety. Tutejsza wersja przyzywa samo szczęście, nie bogactwo.

Jesienne wagashi: kasztan, winogrono i zielona herbata
W drodze na stację zatrzymaliśmy się w małej herbaciarni z sezonowymi wagashi. Warto wiedzieć, że choć tłumaczy się je zwykle jako „słodycze”, wcale nie muszą być słodkie. Tematem przewodnim była jesień: kasztany i winogrona. Zamówiliśmy mochi z nadzieniem kasztanowym, daifuku z winogronem, dorayaki z pastą anko, galaretkę adzuki i mrożoną zieloną herbatę.
Mochi było bardzo delikatne z wierzchu, a kasztanowe nadzienie miało wyraźny, orzechowo-leśny charakter. Daifuku przygotowano nietypowo: zamiast gładkiego ciasta otulała je warstewka ryżu o wyczuwalnych ziarnach. W środku znalazła się smakowita, zupełnie niesłodka pasta anko, a finisz z winogronem orzeźwiał i nadawał całości bardzo jesienny ton. Galaretkę adzuki porównuje się czasem do chałwy, ale ta była raczej gładkim żelkiem, z mniej wyczuwalną strukturą fasolki niż w klasycznej paście. Dorayaki, jako biszkopt, było bardzo delikatne, choć intensywny smak jajek może nie każdemu przypaść do gustu.

Shinjuku: panorama z 45. piętra za darmo
Najedzeni i pobudzeni zieloną herbatą pojechaliśmy do Shinjuku, prosto na taras widokowy Tokyo Metropolitan Government Building. Z 45. piętra rozciąga się widok na aglomerację bez końca, a wstęp na obie wieże tego budynku nic nie kosztuje. Trudno o lepszy stosunek wrażeń do ceny w całym Tokio.
Z tej wysokości miasto wygląda jak futurystyczna mozaika: wyspy wieżowców wyrastające z morza niskiej zabudowy, ciągnące się aż po horyzont. Tysiące budynków układają się w nieskończoną siatkę, a różnorodność stylów architektonicznych nadaje panoramie niemal kosmiczny charakter.
To nasz przewodnik zwrócił nam uwagę na rzecz, którą łatwo przeoczyć, mając w głowie obraz górzystej Japonii. Tokio leży na równinie Kantō, największej nizinie w kraju, i właśnie dlatego mogło rozlać się tak szeroko. Japończycy zabudowują praktycznie każdy skrawek płaskiego terenu – mieliśmy się o tym przekonać później, przejeżdżając kamperem przez doliny wypełnione domami po same zbocza.

Kabukichō i Godzilla nad dachami
Z tarasu zeszliśmy w zupełnie inne Shinjuku: do Kabukichō, dzielnicy klubów hostów i hostess, neonów i nocnego życia. Jej najbardziej rozpoznawalnym punktem jest brama oraz głowa Godzilli, która wystaje zza dachu hotelu Gracery i góruje nad ulicą. Co godzinę odgrywa krótki spektakl ze świateł i dymu – dość komiczny, ale fani kaiju i zmutowanego jaszczura z pewnością go docenią.

Degustacja nihonshu w izakayi: cztery butelki i cztery zaskoczenia
Wieczór należał do nihonshu, czyli sake z Japonii. Degustacja odbyła się w izakayi, obok której przechodziliśmy kilka dni wcześniej, zupełnie nieświadomi jej istnienia – niedaleko uliczek, które fotografowaliśmy pierwszego dnia, i centrum handlowego z festynem na dachu. Wejście prowadziło przez stylowe, oczywiście nieoznakowane drzwi. W środku poczuliśmy się jak w polskim multitapie: piwniczne wnętrze wypełnione butelkami i przedmiotami związanymi z produkcją rzemieślniczą, tyle że nie piwa, a sake.
Zaczęło się od niespodzianki. Pierwsze sake było musujące, z wyraźnymi nutami świeżych owoców, zwłaszcza brzoskwini. W smaku delikatne akcenty ryżowe, lekka słodycz i orzeźwiająca kwasowość, które świetnie zgrały się z przystawką: pomidorkami w dashi z shiso.
Drugie przyjechało z sashimi i pachniało jabłkiem, wręcz cydrem. W smaku wyraźniej czuć było alkohol i pierwsze łyki nie były tak przyjemne jak poprzednio. Z czasem jednak zyskiwało i otwierało kolejne nuty, dając lekcję cierpliwości. Do tego kawałki tuńczyka, okonia morskiego, serioli i ośmiornicy.
Trzecie znów pachniało brzoskwinią i było łagodniejsze niż drugie, z czytelnymi nutami owocowymi, które dobrze współgrały z mapo tofu podanym w japońskiej wersji: jako zupa, dużo mniej ostra niż chiński pierwowzór.
Czwarte miało najmniej wyrazisty aromat, a w smaku przypominało dobrej jakości bimber. Mimo tej prostoty idealnie pasowało do fish&chips, podanego tu w lekkiej wariacji: obok ryby na talerzu znalazł się smażony łopian, który okazał się odkryciem wieczoru.

Największą wartością tej degustacji było jednak coś innego niż smaki. Sake przestało być dla nas jednym trunkiem. Zgodnie z japońskim prawem seishu łączą tylko trzy rzeczy: ryż, woda i koji – pleśń odpowiadająca za rozkład skrobi i uruchomienie fermentacji. Reszta to pole do popisu. Filtrowanie albo jego brak, stopień wypolerowania ryżu, dodatek alkoholu – każda z tych decyzji zmienia napój nie do poznania. To temat na osobny wpis i prędzej czy później taki powstanie.
Dodaj komentarz