Setki białych figurek maneki-neko z czerwonymi obrożami na drewnianych półkach i ziemi w świątyni Gōtoku-ji w Setagaya, wśród drzew.
Podróże

Świątynia kotów, morze stali i betonu oraz selekcja nihonshu: nasz przedostatni dzień w Tokio

7 min czytania autor: JKS

Tysiące białych kotów z uniesioną łapką, ustawionych rzędami na półkach pod gołym niebem. Jesienne wagashi z kasztanem i winogronem. Widok z 45. piętra na miasto bez końca, za który nie zapłaciliśmy ani jena. I piwnica bez szyldu, w której przez kilka godzin ktoś cierpliwie poprawiał wszystko, co wydawało nam się, że wiemy o sake.

Czwarty dzień w Tokio był przedostatnim przed wyjazdem kamperem i – paradoksalnie – najmniej tokijskim ze wszystkich. Zabrał nas na spokojne przedmieścia, których nie mieliśmy w planie.

Śniadanie: konbini zamiast restauracji

Tego ranka odpuściliśmy sobie szukanie lokalu z tradycyjnym śniadaniem i poszliśmy do najbliższego konbini, czyli całodobowego sklepu, w którym dostaniesz niemal wszystko. Przy hotelu stał Lawson.

Kupiliśmy kilka klasycznych onigiri, kanapkę z rybą i krokieta ziemniaczanego, popiliśmy zieloną herbatą i po kwadransie byliśmy gotowi do wyjścia. Szybko, tanio i – co nas nadal zaskakuje – naprawdę smacznie. Japońskie konbini to osobny rozdział tej podróży i chyba jedyne sklepy całodobowe na świecie, do których chodzi się z przyjemnością.

Czekaliśmy niecierpliwie na przewodnika, który miał nam pokazać zachodnie Tokio, a wieczór zakończyć degustacją w tradycyjnej izakayi. O sake wiedzieliśmy wtedy niewiele. Szczerze mówiąc: nic. Tym bardziej kusiła nas możliwość poznania jego rodzajów, historii i sposobów podawania pod okiem kogoś, kto się na tym zna.

Kolaż sześciu sake z degustacji, każde z kieliszkiem.

Setagaya: tramwajem do świątyni kotów

Już sam dojazd okazał się atrakcją. Wsiedliśmy w tramwaj linii Setagaya i pojechaliśmy przez spokojniejszą, podmiejską część Tokio. Za oknem wieżowce ustąpiły miejsca niskiej zabudowie, małym domkom jednorodzinnym i wąskim przejazdom przez tory. Szyny wciśnięte między budynki, domy stykające się niemal z płotami, kwiaty w donicach przed wejściami. Scenografia jak z anime o okruchach życia – i nagle zrozumieliśmy, że te kadry nie są stylizacją. Tak po prostu wygląda tutejsza codzienność.

Spokojna osiedlowa uliczka w Setagaya z gęstą siecią kabli nad głową i przejazdem kolejowym, pod błękitnym niebem.

Takoyaki, którego sami byśmy nie znaleźli

W Setagayi przewodnik zaprowadził nas do niepozornego sklepiku, obok którego sami przeszlibyśmy bez zastanowienia. Pyszne, gorące kulki takoyaki z kawałkiem ośmiornicy w środku zjedliśmy w klimatycznym, starym wagonie tramwajowym ustawionym przy ulicy.

Dalej szliśmy już pieszo, małomiasteczkowym krajobrazem pełnym niewielkich stoisk, wypucowanych witryn i wielkich donic z kwiatami. Szczególnie zapadły nam w pamięć kompozycje ze skrzypów – roślin, które u nas rosną na nieużytkach, a tutaj trafiają do starannie zaplanowanej aranżacji przed domem.

Zabytkowy zielony wagon tramwajowy wystawiony przy stacji Miyanosaka na linii Setagaya, ze schodkami do wnętrza.

Gōtoku-ji: tysiąc kotów i cisza

Gōtoku-ji okazała się miejscem spokojnym i zaskakująco mało obleganym. Kompleks tworzy kilka budowli: pagoda, dwa ośmiokątne budynki – rzadkość przy dominującym tu planie kwadratu – oraz przyległy cmentarz. Od wejścia prowadzi cicha aleja z miejscem na kadzidła i głównym ołtarzem.

Jednak wzrok i tak przyciąga coś innego. Kotek z uniesioną łapką jest tu wszędzie.

W centrum kompleksu stoją niezliczone rzędy białych porcelanowych figurek, ustawione piętrowo na półkach, od maleńkich po całkiem spore. Ludzie kupują i stawiają je je jako podziękowanie za spełnione życzenie, więc ta kolekcja rośnie sama. Stoi się przed nią w zupełnej ciszy i nie bardzo wiadomo, czy to urocze, czy lekko niesamowite. Chyba jedno i drugie.

Legenda głosi, że pod drzewem przed świątynią schronił się feudalny pan Ii Naotaka, którego przywołał gestem łapki kot. Chwilę później w drzewo uderzył piorun. Ocalony władca uczynił Gōtoku-ji świątynią rodową swojego klanu, a symbol pomocnego kota rozszedł się po całej Japonii jako maneki-neko – figurka przynosząca szczęście i pieniądze, stojąca dziś przy kasie w połowie sklepów w kraju. Co ciekawe, koty z Gōtoku-ji nie trzymają monety. Tutejsza wersja przyzywa samo szczęście, nie bogactwo.

Drewniana brama Sanmon świątyni Gōtoku-ji w Setagaya z zielonym dachem, tablicą z kaligrafią i żółtymi murami, w słoneczny dzień.

Jesienne wagashi: kasztan, winogrono i zielona herbata

W drodze na stację zatrzymaliśmy się w małej herbaciarni z sezonowymi wagashi. Warto wiedzieć, że choć tłumaczy się je zwykle jako „słodycze”, wcale nie muszą być słodkie. Tematem przewodnim była jesień: kasztany i winogrona. Zamówiliśmy mochi z nadzieniem kasztanowym, daifuku z winogronem, dorayaki z pastą anko, galaretkę adzuki i mrożoną zieloną herbatę.

Mochi było bardzo delikatne z wierzchu, a kasztanowe nadzienie miało wyraźny, orzechowo-leśny charakter. Daifuku przygotowano nietypowo: zamiast gładkiego ciasta otulała je warstewka ryżu o wyczuwalnych ziarnach. W środku znalazła się smakowita, zupełnie niesłodka pasta anko, a finisz z winogronem orzeźwiał i nadawał całości bardzo jesienny ton. Galaretkę adzuki porównuje się czasem do chałwy, ale ta była raczej gładkim żelkiem, z mniej wyczuwalną strukturą fasolki niż w klasycznej paście. Dorayaki, jako biszkopt, było bardzo delikatne, choć intensywny smak jajek może nie każdemu przypaść do gustu.

Dorayaki z wypalonym wizerunkiem kota maneki-neko na talerzyku w kształcie kota, obok słodycz z kasztanem na liściu.

Shinjuku: panorama z 45. piętra za darmo

Najedzeni i pobudzeni zieloną herbatą pojechaliśmy do Shinjuku, prosto na taras widokowy Tokyo Metropolitan Government Building. Z 45. piętra rozciąga się widok na aglomerację bez końca, a wstęp na obie wieże tego budynku nic nie kosztuje. Trudno o lepszy stosunek wrażeń do ceny w całym Tokio.

Z tej wysokości miasto wygląda jak futurystyczna mozaika: wyspy wieżowców wyrastające z morza niskiej zabudowy, ciągnące się aż po horyzont. Tysiące budynków układają się w nieskończoną siatkę, a różnorodność stylów architektonicznych nadaje panoramie niemal kosmiczny charakter.

To nasz przewodnik zwrócił nam uwagę na rzecz, którą łatwo przeoczyć, mając w głowie obraz górzystej Japonii. Tokio leży na równinie Kantō, największej nizinie w kraju, i właśnie dlatego mogło rozlać się tak szeroko. Japończycy zabudowują praktycznie każdy skrawek płaskiego terenu – mieliśmy się o tym przekonać później, przejeżdżając kamperem przez doliny wypełnione domami po same zbocza.

Widok z góry na wieżowce Shinjuku i niekończącą się zabudowę Tokio, sięgającą aż po horyzont.

Kabukichō i Godzilla nad dachami

Z tarasu zeszliśmy w zupełnie inne Shinjuku: do Kabukichō, dzielnicy klubów hostów i hostess, neonów i nocnego życia. Jej najbardziej rozpoznawalnym punktem jest brama oraz głowa Godzilli, która wystaje zza dachu hotelu Gracery i góruje nad ulicą. Co godzinę odgrywa krótki spektakl ze świateł i dymu – dość komiczny, ale fani kaiju i zmutowanego jaszczura z pewnością go docenią.

Czerwona brama Kabukichō Ichiban-gai w Shinjuku za dnia, z napisem nad wejściem w ulicę pełną kolorowych szyldów barów i restauracji.

Degustacja nihonshu w izakayi: cztery butelki i cztery zaskoczenia

Wieczór należał do nihonshu, czyli sake z Japonii. Degustacja odbyła się w izakayi, obok której przechodziliśmy kilka dni wcześniej, zupełnie nieświadomi jej istnienia – niedaleko uliczek, które fotografowaliśmy pierwszego dnia, i centrum handlowego z festynem na dachu. Wejście prowadziło przez stylowe, oczywiście nieoznakowane drzwi. W środku poczuliśmy się jak w polskim multitapie: piwniczne wnętrze wypełnione butelkami i przedmiotami związanymi z produkcją rzemieślniczą, tyle że nie piwa, a sake.

Zaczęło się od niespodzianki. Pierwsze sake było musujące, z wyraźnymi nutami świeżych owoców, zwłaszcza brzoskwini. W smaku delikatne akcenty ryżowe, lekka słodycz i orzeźwiająca kwasowość, które świetnie zgrały się z przystawką: pomidorkami w dashi z shiso.

Drugie przyjechało z sashimi i pachniało jabłkiem, wręcz cydrem. W smaku wyraźniej czuć było alkohol i pierwsze łyki nie były tak przyjemne jak poprzednio. Z czasem jednak zyskiwało i otwierało kolejne nuty, dając lekcję cierpliwości. Do tego kawałki tuńczyka, okonia morskiego, serioli i ośmiornicy.

Trzecie znów pachniało brzoskwinią i było łagodniejsze niż drugie, z czytelnymi nutami owocowymi, które dobrze współgrały z mapo tofu podanym w japońskiej wersji: jako zupa, dużo mniej ostra niż chiński pierwowzór.

Czwarte miało najmniej wyrazisty aromat, a w smaku przypominało dobrej jakości bimber. Mimo tej prostoty idealnie pasowało do fish&chips, podanego tu w lekkiej wariacji: obok ryby na talerzu znalazł się smażony łopian, który okazał się odkryciem wieczoru.

Sashimi z tuńczyka, okonia morskiego, serioli i ośmiornicy z liściem shiso i wasabi, obok kieliszek sake.

Największą wartością tej degustacji było jednak coś innego niż smaki. Sake przestało być dla nas jednym trunkiem. Zgodnie z japońskim prawem seishu łączą tylko trzy rzeczy: ryż, woda i koji – pleśń odpowiadająca za rozkład skrobi i uruchomienie fermentacji. Reszta to pole do popisu. Filtrowanie albo jego brak, stopień wypolerowania ryżu, dodatek alkoholu – każda z tych decyzji zmienia napój nie do poznania. To temat na osobny wpis i prędzej czy później taki powstanie.

Dodaj komentarz